تاثیر فرهنگ ایرانی بر دنیای مد غرب

تاثیر فرهنگ ایرانی بر دنیای مد غرب
مهشاد فریدونی
نوشته شده توسط مهشاد فریدونی

ایرانی ها و فرهنگ ایرانی تاثیر بزرگ و بسیاری مهمی بر صنعت مد و فشن در دنیای غرب داشتند.

تاثیری که چشم پوشی از آن سخت است.

کفش های پاشنه بلند و نقوش اسلیمی نخستین بار توسط ایرانی ها به اروپاییان معرفی شد.

برای بررسی بیشتر این موضوع، با این مقاله از تهران مدا را همراه باشید

کفش پاشنه بلند

تاریخ اولین کفش های پاشنه بلند به قرن ۱۵ برمی گردد.

این کفش ها مخصوص سوارکاران ایرانی ساخته شده بود.

در دوران صفویه داد و ستد با اروپایی ها شدت می گیرد.

کفش های سوارکاری و فرش های ایرانی از سوغاتی های تاجران اروپایی بود.

یک کفش سوارکاری ایرانی در قرن ۱۷

یک کفش سوارکاری ایرانی در قرن ۱۷

جایی که اشراف برای بلندتر شدن قدشان از آن ها استفاده می کردند.

آن ها بلندی قد را برای مهیب تر به نظر رسیدن لازم می دانستند.

کفش های پاشنه بلند از اواخر قرن ۱۵ تا اوایل قرن ۱۷ تغییرات زیادی را در اروپا تجربه کردند.

در اوایل قرن ۱۷ تبدیل به آیتمی زنانه شده بودند.

ونیز یکی از شهرهایی بود که شیفته ی آن ها شده بود.

زنان ونیزی گاها از کفش هایی با ۵۴ سانتی متر هم استفاده می کردند.

بالاخره در اواخر قرن ۱۷ کفش های پاشنه بلند به ظاهر امروزی شان رسیدند.

لویی چهاردهم با ۷۲ سال سلطنت، طولانی ترین سلطنت در تاریخ فرانسه را دارد.

او معرف پاشنه بلندهای امروزی به دنیای مد بود.

فرش ها و نقش و نگارهای ایرانی

منشا نقش و نگارهای ایرانی در طراحی های برندهای خارجی، فرش ها و‌ گلیم هاست.

تا قبل از دوران صفویه، اروپایی ها فرش هایشان را از عثمانی (ترکیه ی امروزی) تهیه می کردند.

با به حکومت رسیدن شاه عباس رابطه ی تاجران ایرانی با اروپایی بیش از پیش شد.

در دوران حکومت شاه عباس، قراردادهای تجاری بسیاری با غربی ها بسته شد.

با افزایش این تبادلات فرش های ایرانی راه خود را در اروپا باز کردند.

این موضوع باعث شد تا نقش و نگارهای این فرش ها در آثار هنری اروپایی ها دیده شود.

از تابلوهای نقاشی گرفته تا رمان «اورلاندو: یک بیوگرافی» از ویرجینیا ولف.

شخصیت اصلی این رمان صاحب فرش های نفیس ایرانی است.

سرهمی برند هرمس با طراحی پارچه برگرفته از فرش های ایرانی

سرهمی برند هرمس با طراحی پارچه برگرفته از فرش های ایرانی

کم کم علاقه ی اروپایی ها به فرش های ایرانی بیشتر شد.
و فرش های ایرانی به سرعت تبدیل به یک کالای لاکژری شد.
این کالای لوکس تاثیر بسزایی هم بر صنعت مد داشت.
در ژوئن سال ۱۹۱۱، پل پوآرو یک مهمانی با تم شرقی و ایرانی برگزار کرد.
پل پوآرو طراح مد و کوتوریست مشهور فرانسوی است.
او در آن زمان، میزبان معتبرترین و مجلل ترین مهمانی های پاریس بود.
این مهمانی با نام «هزار و دومین شب» یا «شب ایرانی» شناخته می شود.
که اشاره ای به داستان «هزار و یک شب» دارد.
مهمان های این مراسم، حدود ۳۰۰ نفر از طراحان، هنرمندان، صاحبان خانه های مد و تعدادی از افراد سطح بالای فرانسه بودند.
همه ی آن ها برای شرکت در این مراسم ملتزم بودند تا شبیه به ایرانیان قدیم لباس بپوشند.

جشن هزار و دو شب در فرانسه

جشن هزار و دو شب در فرانسه

علاوه بر لباس های تمام ایرانی، فرش های ایرانی در همه جا دیده می شد.

پوآرو که میزبانی این مراسم را برعهده داشت، به شکل یک سلطان لباس پوشیده بود.
و همسرش لباسی شبیه به زنان حرمسرا بر تن داشت.
پوآرو با برگزاری این مراسم، دیدگاه و علاقه اش به فرهنگ شرق را نشان داد.
هدف او از برگزاری این مهمانی، آماده کردن مخاطبانش برای مجموعه ی جدیدش بود.
مجموعه لباسی که قرار بود چندماه بعد از این مهمانی ارائه دهد.
و الهام گرفته از فرهنگ شرق بود.

پوآرو و همسرش در مهمانی هزار و دو شب

پوآرو و همسرش در مهمانی هزار و دو شب

همسر پائول پوآرو در جشن هزار و دو شب

همسر پائول پوآرو در جشن هزار و دو شب

لباس همسر پوآرو، شامل آیتم های زیر بود:
یک شلوار گشاد که دور مچ پا تنگ بود
و یک پیراهن کوتاه چین دار همراه با استین های حریر
در زیر آن یک لباس از جنس ساتن و یقه ی هفتی بود
استایلی که بعد از این مهمانی بسیار محبوب شد.
و خیلی از خانم های فرانسوی فردای روز مهمانی، آن را سفارش دادند.
تا جایی که با گذشت حتی چندین ماه از برگزاری این جشن، هم چنان در خیابان ها و بر تن زنان فرانسوی دیده می شد.
شدت محبوبیت این لباس جایی مشخص می شود که بدانید؛

در آن دوران پوشیدن شلوار برای زنان فرانسوی کار ناشایستی به حساب می آمده است.

با رسیدن دهه ی ۶۰ میلادی، دوران شکوفایی صنعت مد در اروپا هم فرا رسید.
نقش و‌ نگارهای ایرانی مثل بته جقه به محبوبیت رسیدند.
این طرح ها به سرعت تبدیل به ترندهای جدید شدند
و بر تن بسیاری از موزیسین ها و افراد تاثیرگذار دیده می شد.
در اواخر دهه ی ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ ایران میزبان مجلات معتبر مد بود.
مجلاتی مثل ووگ (Vogue) و جی کیو (GQ) برای پروژه های عکس برداری شان به ایران سفر می کردند.
این عکس برداری ها اکثر اوقات در مکان های تاریخی مثل مساجد اصفهان، پرسپولیس شیراز، پل رومی در دزفول و … صورت می گرفت.

از سری عکس های مجله ی ووگ در اصفهان

انتشار این عکس ها به جهانی تر شدن ترندهای ایرانی کمک بسیاری کرد.
مجلات معتبر منبعی بودند تا فرهنگ و هنر ایرانی بیشتر از همیشه مورد توجه قرار بگیرد.
و تنها، خلاصه به هنر فرش بافی نشود.
در همان سال ها برند ایتالیایی اِترو فعالیت خود را آغاز کرد.
این برند به خاطر استفاده از بته جقه در طراحی هایش به شهرت بسیاری دست یافت.
و همواره با همین ویژگی در دنیا شناخته می شود.
بته جقه یکی از المان های فرش و گلیم ایرانی است.

مجموعه بهار/تابستان ۲۰۲۱ برند اِتروی ایتالیایی

از حوالی سال های ۲۰۰۷ تمایل مردم به ساده پسندی بیشتر شد.
از این رو برندها طراحی های مینیمال تر و ساده تری را ارائه می دادند.
استایل اسکاندیناوی و مونوکروم طرفداران زیادی پیدا کرد.
این ترند نه تنها بر صنعت لباس بلکه بر کل شیوه زندگی مردم تاثیرگذار بود.
دکوراسیون داخلی خانه ها هم مینیمال تر شدند.
فرش های ساده که در آن ها از تعداد رنگ کمتری استفاده شده بود، پرفروش تر شدند.
این ترند تقریبا تا انتهای سال ۲۰۱۵ ادامه داشت.
پس از آن دوباره طراحی های پر نقش و نگار محبوب شدند.
فرش های ایرانی تبدیل به واجبات هر دکوراسیون داخلی شد.
برندهای مشهور با الهام از نقش و نگارهای اصیل ایرانی طراحی های پرفروشی را در مجموعه هایشان قرار دادند.
گوچی، ژیوانشی، ارمس، اترو، الکساندر مک کویین و … تعدادی از این برندها بودند.
که این موضوع طی ۴-۵ سال اخیر به اوج خود رسیده است.

اِرمس

خانه ی مد اِرمس (Hermès) در سال ۲۰۱۳ مجموعه ایی به نام «تبریز» در هفته مد پاریس به نمایش عموم‌ درآورد.
این مجموعه با الهام از نقوش فرش دست بافت تبریز طراحی شده بود.

طراحی های برند اِرمس فرانسوی برگرفته از فرش های تبریزی

طراحی های برند اِرمس فرانسوی برگرفته از فرش های تبریزی

طراحی های برند اِرمس فرانسوی برگرفته از فرش های تبریزی

طراحی های برند اِرمس فرانسوی برگرفته از فرش های تبریزی

جالب است بدانید این اولین باری نیست که این برند از نقش های ایرانی بهره می برد.
کمی قبل تر Cathrine Baschet (کاترین بسشه) از طرحان ایرانی در طراحی روسری ابریشمی به نام قلمدان (Qalamdan) استفاده کرده بود.

روسری قلمدان از برند اِرمس و طراحی کاترین بسشه

گوچی

گوچی به طراحی های مدرنی که ریشه ی تاریخی دارند، معروف است.
در سال ۲۰۱۵ الساندرو میکله این بازسازی مدرن را با استفاده از فرش های ایرانی انجام داد.
صحنه ی کت واک هم با فرش های ایرانی پوشیده شده بود.
و جلوه ی خاصی به لباس ها می بخشید.

طراحی گوچی برگرفته از فرش های ایرانی

این الهام در فشن شوی پاییز/زمستان ۲۰۱۸ برند گوچی هم دوباره دیده شد.
فشن شویی که نمایشی خلاقانه و پیشرو بود.
الساندرو میکله، این بار از پوشش ها و فرهنگ های مختلف مردم در مناطق گوناگون دنیا در طراحی اش کمک گرفته بود.
پارچه های تویید انگلیسی، پارچه های چارخانه ی اسکاتلندی و بافت های رنگارنگ شمال اسکاتلند،

کلاه های Padoga که زمانی در آسیای شرقی بسیار پرطرفدار بودند، و بسیار آیتم های دیگر همگی در کنار هم در این مجموعه حضور داشتند.
حتی پوشش های سیک هندی که به شکل عمامه مانند (دستارهای قدیمی ایرانی) به دور سرشان می بندند هم در این مجموعه بود.
این آیتم با انتقاد تند از طرف هندی ها همراه شد.
چون این دستار یک پوشش مقدس برای سیک های هندی بود.
بخش جذاب این موضوع، قسمتی بود که از پوشش قاجاری ها الهام گرفته بود.

ابروهای پیوندی زنان قاجار

ابروهای پیوندی زنان قاجار

در این راستا دو مدل با ابروهای پیوندی بر کت واک ظاهر شدند.
ابروهای پیوندی برای مدت های طولانی یکی از ترندهای زیبایی در بسیاری از کشورهای آسیای مرکزی بود.
کشورهایی مثل ایران و تاجیکستان از این دسته بودند.
بنابراین ابروهای پیوندی نمادی از فرهنگ و تاریخ ایرانی بودند.
هردوی مدل ها مثل بانوهای قاجاری حجاب کامل داشتند.

گوچی مجموعه پاییز/زمستان ۲۰۱۸ با استایل زنان قاجار ایرانی

گوچی مجموعه پاییز/زمستان ۲۰۱۸ با استایل زنان قاجار ایرانی

اما برخلاف تصور عموم، روسری هایی که مدل ها بر سر داشتند، ریشه ی ایرانی ندارد.
این روسری ها نماد نسل قدیم و مادربزرگ های روسی است.
که به آن ها Babushka headscarves می‌گویند.
ترجمه ی تقریبی آن روسری های بابوشکا یا به طور خلاصه بابوشکا است.
بابوشکا به زبان روسی به معنای «مادربزرگ/خانم مسن» است.
این روسری ها در کمی قبل تر بر سر مادران و مادربزرگ های روسی دیده می شد، اما امروزه یک آیتم ترندی برای جوان تر هاست.
در گذشته این روسری ها مخصوص روس های مذهبی بود که هر هفته به کلیسا می رفتند.

کام نیوتن (بازیکن فوتبال آمریکایی) ، کندال جنر (مدل)، ایسپ راکی (خواننده رپ) در حال پوشیدن روسری بابوشکای روسی

از چپ به راست: کام نیوتن (بازیکن فوتبال آمریکایی) ، کندال جنر (مدل)، ایسپ راکی (خواننده رپ) با روسری بابوشکای روسی

الکساندر مک کویین

برند الکساندر مک کویین در مجموعه ی پاییز/زمستان سال ۲۰۱۷ لباسی سر تا پا الهام گرفته از فرش ایرانی طراحی کرد.
نقشه ی فرشی که در طراحی این ست سه تکه ی مردانه، به کار گرفته شد؛
طرح ننج از روستاهای شهرستان ملایر بود.

مجموعه پاییز/ زمستان الکساندر مک کویین ۲۰۱۷ طرح سه تیکه ایرانی

مجموعه پاییز/ زمستان الکساندر مک کویین ۲۰۱۷
طرح سه تیکه ایرانی

فشن دیزاینر هلندی به نام Marlou Breuls در سال ۲۰۱۶ و در هفته مد مرسدس بنز نگاه مردم را به فرش ایرانی خیره کرد.
این طراح لباس با به کارگیری یک فرش واقعی ایرانی و تبدیل آن به یک پیراهن مجلسی، جایزه ی بهترین طراحی را کسب کرد.

هفته مد مرسدس بنز ۲۰۱۶ با به کارگیری فرش ایرانی

هفته مد مرسدس بنز ۲۰۱۶ با به کارگیری فرش ایرانی

ژیوانشی

این حضور پر رنگ در سال ۲۰۱۵ و مجموعه ی مردانه ی پاییز/زمستان ژیوانشی دوباره تکرار شد.

Riccardo Tisciمدیر خلاقیت و طراحی ژیوانشی در آن زمان، طراحی بی نظیری برای آقایان انجام داده بود.
رنگ های تیره و گرم قالی های ایرانی به طرز هوشمندانه ایی در کنار هم به کار رفته بودند.
رنگ ها و نقوش منحصر به فرد ایرانی از ویژگی های این مجموعه ی خاص و چشم نواز بود.

مجموعه ی مردانه ی پاییز/زمستان ژیوانشی در سال ۲۰۱۵

مجموعه ی مردانه ی پاییز/زمستان ژیوانشی در سال ۲۰۱۵

مارتین مارجلا

مارتین مارجلا در سال ۲۰۱۲ با استفاده از فرش های ایرانی استایل های خلاقانه ایی را به وجود آورد.
مجموعه ی بهار/تابستان مزون مارتین مارجلا در پاریس برگزار شد.
مسیر کت واک مدل ها با فرش های ایرانی با تنوع رنگی بسیار فرش شده بود.
علاوه بر لباس ها، حرکت نمادین این مزون بسیاری را متحیر کرد.
لباس هایی که با طرح فرش ایرانی بر تن مدل ها بود، با پلاستیک محافظتی پوشیده شده بود.
این حرکت نمادین برای نشان دادن اهمیت و ظرافت فرش ها بود.

مجموعه ی بهار/تابستان مزون مارتین مارجلا در پاریس

مجموعه ی بهار/تابستان مزون مارتین مارجلا در پاریس

کدام یک از این موارد برای شما جالب تر بود؟

در صورت امکان کدام یک از این آیتم ها را می خریدید؟

درباره نویسنده

مهشاد فریدونی

مهشاد فریدونی

۲ دیدگاه

  • سلام مهشاد جان
    خیلی جالب ومفید بود خواستم بدونم موضوع پایان نامه بوده یا برای تهران مدر جمع آوری کردید

دیدگاهتان را بنویسید

Registration

رمز خود را فراموش کرده اید؟

تهران مدا