لباس محلی گیلکی

مهرنوش نیک پی
نوشته شده توسط مهرنوش نیک پی

با سفر کردن به هر کدامیک از شهرهای ایران ، اولین چیزی که توجه مارا  جلب می کند طبیعت زیبا و تنوع در فرهنگ و پوشش مردمان آن شهر است. وجود لباس هایی رنگارنگ و متنوع، که ارزش وزیبایی آن شهر را برای بیننده دو چندان می کند.

در این مطلب از مجله تهران مدا با جزئیات پوشش بانوان گیلکی بیشتر آشنا شوید.

گیلان یکی از این شهرهاست که زیبایی خیره کننده ی طبیعتش را لباس های رنگی رنگی زیبا و شادش کامل می کند. همین ویژگی باعث شد این پوشش در سال ۲۰۱۷ در جشنواره لباس های اقوام که در نیویورک برگزار شد، به عنوان شادترین لباس محلی جهان انتخاب شود.

 

لباس گیلکی

 

رنگ مشکی در پوشش گیلکی جایگاه خیلی کمرنگی دارد  تا جاییکه در گذشته مردم گیلان در مراسم عزاداریشان، به جای لباس سیاه لباس های کهنه و قدیمی خود را  می پوشیدند.

 

لباس گیلکی

 

نکته ی جالب درباره ی پوشاک مردم گیلان این است که لباس های زنان در شرق و غرب ومرکز استان با یکدیگر تفاوت دارند.

لباس زنانی که در شرق استان گیلان زندگی می کنند به لباس های قاسم آبادی، در غرب استان به لباس های تالشی و در مرکز، به لباس های رسوخی معروف هستند.

 

ویژگی های لباس قاسم آبادی:

 

لباس قاسم آبادی به عنوان یکی از اصیل ترین و قدیمی ترین لباس های ایران شناخته می شود.

 

لباس قاسم آبادی

 

دامن(شلیته):

یکی از مشخصه های اصلی لباس این منطقه، دامن های بلند (درازتنبان) پرچین و زیباست که با روبان های رنگی به فاصله ی تقریبا ۲ سانتی متر از هم دوخته شده اند.

پارچه ی اصلی این دامن معمولا ساده و مشکی است به همین دلیل هرچه چین و نوارهای رنگی به کار رفته شده در این دامن بیشتر باشد، دامن از زیبایی بیشتری برخوردار می شود.

 

پیراهن(جمه):

درهر دو طرف پیراهن چاک وجود دارد .رنگ پیراهن با رنگ یکی از روبان های به کار رفته شده در دامن هماهنگ می شود ولی معمولا رنگ پیراهن را قرمز انتخاب می کنند. چرا که با رنگ مشکی دامن زیبایی خاصی را ایجاد می کند.

 

لباس قاسم آبادی

 

جلیقه:

جلیقه (در قاسم آباد به آن جَرقده گفته می شود) یکی دیگر از اجزای لباس قاسم آبادی است که معمولا کوتاه تر از قد پیراهن دوخته می شود و می توان گفت تنها کاربرد گسترده ی رنگ مشکی را در جلیقه ی گیلانی میبینیم. این جلیقه با سکه ها یا پولک تزئین می شود و وجود همین تزئینات ، جلوه ی درخشان تر و زیبا تری به لباس می دهد.یقه ی آن معمولا هفت طراحی می شود، دارای سه دکمه و معمولا جلو باز است.

 

لباس قاسم آبادی

 

روسری یا سربند:

جزء بعدی این پوشش، روسری ای به رنگ سفید است که به آن ” تور دستمال” (یعنی روسری ای که با تور دوخته شده) می گویند و زیر تور دستمال، یک کلاه یا یک روسری دیگر که به آن “مَندیل” می گویند ، سر می کنند که با تعداد زیادی سکه روی پیشانی تزئین شده است.

 

لباس قاسم آبادی

 

چادرکمر یا چادرشب:

جزء بعدی این پوشش است که زنان دور کمر خود می بندند. پارچه و طرح آن معمولا به رنگ قرمزو چهارخانه است. کاربرد جالبی که این چادر دارد این است که زنان گیلانی از آن برای حمل هیزم و بعضی از محصولات کشاورزیشان استفاده می کنند و حتی برای گرم نگه داشتن آنان در فصل سرد و حفاظت از ستون فقرات کاربرد دارد.

 

لباس قاسم آبادی

 

ویژگی لباس های تالشی:

 

لباس تالشی

 

پارچه ی به کار رفته در پوشاک این نقطه از گیلان برعکس لباس های منطقه ی قاسم آباد که ساده و یک رنگ است، معمولا شامل پارچه های گلدار می باشد.

زنان روسری یک دست سفید سر می کنند که به آن  “سَرابَست” می گویند. و همچنین “لَچَک”  را که نوعی سربند است به زیر سرابست سر می کنند.

 

لباس تالشی

 

پیراهنی که زنان تالشی به تن می کنند پیراهنی است آستین بلند و یکسره، که بلندی آن تا مچ یا تا زانواست و دوطرف آن چاک دارد. بعضی از این پیراهن ها با سکه و تزئینات دیگر دوخته می شوند. زیر این پیراهن، لباس محلی دیگری به نام “پاچامه” می پوشند که تک رنگ و یا با طرح گل است و به دلیل حجیم بودنش برای دوخت آن از پارچه به مقدار زیادی استفاده می شود.

 

لباس تالشی

 

روی پیراهن و پاچامه هم جلیقه می پوشند که می توان گفت عضوی جدانشدنی پوشاک زنان  گیلان است. در تالش به جلیقه ” جِلختِه” میگویند. و مانند لباس قاسم آبادی، به رنگ مشکی ساده ویا به شکل تزئین شده با سکه استفاده می شود.

در زبان تالشی به دامن، “شِلار” میگویند.دامنی که زنان تالشی به تن می کنند مانند منطقه ی قاسم آباد پرچین است و معمولا هم از پارچه های طرح دار برای دوخت این دامن استفاده می کنند.

 

لباس تالشی

 

ویژگی لباس های رسوخی:

اجزای لباس محلی این منطقه مانند منطقه قاسم آباد و تالش است. با این تفاوت که شکل کلی لباس به لباس زنان دوره ی قاجار شباهت دارد . دامن چین دار کوتاه ،جلیقه و…

این نوع لباس را بیشتردر شهرزیبای ماسوله میتوان دید.

 

لباس رسوخی

 

لازم به ذکر است که دنیای رنگارنگ لباس گیلانی به همین جا ختم نمی شود و تنوع زیادی در جزئیات لباس هر منطقه از این شهر خوش آب و رنگ وجود دارد که نشان دهنده ی اهمیت ، سلیقه و توجه به زیبایی پوشش زنان گیلکی است.

 

درباره نویسنده

مهرنوش نیک پی

مهرنوش نیک پی

دیدگاهتان را بنویسید

Registration

رمز خود را فراموش کرده اید؟

تهران مدا